Online lesgeven en didactiek met Microsoft Teams

Nu we wat ervaring hebben opgedaan op het Friesland College met online onderwijs is het goed om nog eens opnieuw te kijken naar online lesgeven en didactiek. Wat werkt? Waar hebben (onze) studenten behoefte aan? En hoe kun je dat aanpakken als docent? In deze blog probeer ik mijn verzamelde inzichten bij elkaar te brengen voor de volgende onderdelen:

  • Opbouw van de les
  • Voordat je de les begint
  • Uitleg of instructie geven
  • Vragen tijdens de les
  • Werken met kleine groepjes
  • Voorkennis activeren
  • Kennis testen
  • Opdrachten en feedback geven
  • Voordat je de les beëindigt
  • Naast het online lesgeven

Opbouw van de les

  • Online lesgeven werkt anders dan ‘gewoon’ lesgeven. Je kunt niet hetzelfde doen en hetzelfde rooster aanhouden.
  • De online lessen (momenten waarop studenten en docenten tegelijkertijd in een videovergadering zitten) moeten niet te lang duren. Ergens tussen de 45 minuten en 60 minuten maximaal.
  • Naarmate de online les langer duurt moet er meer afwisseling zijn tussen instructie en interactie.
  • Naarmate er meer interactie is, moeten de groepen niet groter dan normaal (bij een fysieke les) zijn.
  • Online lessen zijn geschikt voor (korte) instructie/uitleg, interactiemomenten, bespreken van gemaakte opdrachten/ervaringen, uitwisseling en afstemming.
  • Opdrachten kunnen beter buiten de online lessen om gemaakt worden.
  • Zorg voor een duidelijk doel bij iedere online les.

Voordat je de les begint

  • Gebruik een laptop/desktop computer met webcam en een koptelefoon/oortjes met microfoon.
  • Werk vanuit de Microsoft Teams app, geïnstalleerd op je computer om alle mogelijkheden te kunnen benutten.
  • Verbind je computer met een kabel aan de modem/router voor een stabiele internetverbinding.
  • Zorg dat de ruimte waar je zit goed verlicht en stil is.
  • Zet alles digitaal klaar op je computer en/of in de browser (presentaties, online tools, documenten, etc.).
  • Zorg ervoor dat je weet hoe je je scherm kunt delen, eventueel met het meesturen van audio (bijvoorbeeld als je video’s wilt laten zien).
  • Kies eventueel een andere achtergrond, of blur je achtergrond om afleiding voor de studenten te voorkomen.
  • Check of je goed zichtbaar en te verstaan bent voordat je met de les begint. 
  • Laat alle studenten bij binnenkomst hun camera aanzetten om elkaar te kunnen begroeten. Geef ook aan dat hun presentie automatisch opgeslagen wordt tijdens de les.
  • Laat alle studenten de microfoon uitzetten als ze niet spreken en de hand opsteken-functie gebruiken als ze iets willen zeggen.
  • Ontneem studenten de rechten als ‘presentator‘ (als dit niet al zo is ingesteld), om te voorkomen dat ze de les verstoren of ‘overnemen’. Studenten worden dan ‘genodigde‘ en kunnen niet meer hun scherm delen, de besturing overnemen of andere studenten verwijderen tijdens de les.
  • Door een student ‘presentator’ te maken, kan hij wel weer zijn scherm delen. Dit doe je door naast de naam van de student op de … drie puntjes te klikken en te kiezen voor de rol ‘presentator’.
  • Maak duidelijk wanneer de les begint en wat je gaat doen tijdens de les.

Uitleg of instructie geven

  • Instructie of uitleg is kort en krachtig, ongeveer tien minuten per ‘blok’.
  • Breng structuur aan in je instructie en deel het op in ‘blokjes’ met een duidelijk doel per blok.
  • Verrijk je gesproken instructie met een visuele presentatie, bijvoorbeeld een PowerPoint die je deelt via schermdeling.
  • Gebruik visuele beelden en voorbeelden in je PowerPoint, om de instructie te versterken.
  • Wissel tijdens de presentatie af tussen jouw webcam en de presentatie.
  • Gebruik Microsoft Whiteboard via schermdeling als ondersteuning bij je instructie of via de Whiteboard app of browser, studenten kunnen dan niet meeschrijven.
  • Gebruik Classroomscreen als alternatief voor Microsoft Whiteboard. 
  • Check of studenten ‘nog bij de les zijn’ door vragen te stellen, studenten het woord te geven of door op een student te klikken met de rechtermuisknop en deze even ‘vastmaken’, zodat je de student in beeld te zien krijgt.

Vragen tijdens de les

  • Vragen zorgen voor interactie tijdens de les en je kunt meteen checken of studenten het snappen.
  • Studenten kunnen in de vergaderchat vragen stellen tijdens de instructie, of ze gebruiken de hand opsteken-functie. 
  • Behandel de vragen klassikaal, na de instructie.
  • Stel zelf ook regelmatig vragen aan de studenten tijdens je instructie voor meer interactie en afwisseling.
  • Noem de naam voordat je een vraag wilt stellen aan een student, of die student het woord wilt geven.
  • Laat studenten eventueel voorafgaand aan de les al vragen stellen in de Posts van het kanaal of via Microsoft Forms.
  • Gebruik eventueel Padlet om vragen te inventariseren.
  • Gebruik Mentimeter om vragen te stellen.
  • Deel bij gebruik van Microsoft Forms, Padlet of Mentimeter altijd je scherm met de resultaten zodat studenten het kunnen zien.

Werken met kleine groepjes

  • Bedenk vooraf of je zelf groepen wilt maken, of dat je dat tijdens de les met de studenten afspreekt.
  • In alle gevallen moet je een groepsleider aanwijzen om ervoor te zorgen dat de techniek goed gaat.
  • In alle gevallen laat je de klassikale online les doorlopen en sluit je deze dus niet af.
  • In alle gevallen spreek je een tijd af wanneer iedereen weer terug moet zijn in de klassikale online les.
  • Als je vooraf groepen hebt bedacht kun je alvast privékanalen aanmaken in het team voor de groepen.
    • De groepsleider start de vergadering in het privékanaal en anderen klikken op deelnemen.
    • Als docent zit je ook standaard in privékanalen en kun je ook deelnemen aan deze vergaderingen.
    • Alle andere lopende vergaderingen komen in de wachtstand.
    • Hierdoor kun je als docent ‘rondlopen’, door te wisselen tussen lopende vergaderingen.
  • Als je groepen ad hoc bedenkt, verwijs je de studenten naar de ‘chat‘-functionaliteit van Teams.
    • De groepsleider start een groepschat met daarin de groepsleden en de docent.
    • De groepsleider start de videovergadering functie van de groepschat.
    • Als docent neem je ook deel aan de groepschat.
    • Alle andere lopende vergaderingen komen de in de wachtstand.
    • Hierdoor kun je als docent ‘rondlopen’ door te wisselen tussen lopende vergaderingen.

Voorkennis activeren

  • Begin de online les met waar je de vorige keer bent gebleven, of sluit aan bij de voorkennis die ze hebben.
  • Activeer de voorkennis met behulp van een online brainstorm in Planner, Answergarden, Mentimeter of Padlet.
  • Gebruik Planner om ideeën te verzamelen uit de klas.
  • Start eventueel een woordwolk via Answergarden of Mentimeter.
  • Gebruik Padlet als muur voor digitale post-its.
  • Deel je scherm om de resultaten te bespreken van Planner, Answegarden, Mentimeter of Padlet.
  • Als je studenten in kleine groepen laat brainstormen, spreek dan een duidelijke tijd af waarop iedereen ‘terug’ moet zijn in de online les.
  • Stel in alle gevallen een duidelijke vraag waarop gereageerd moet worden.

Kennis testen

  • Test de kennis tijdens de les via een poll of een quiz als oefentoets.
  • Laat studenten eerdere informatie en ervaringen terughalen op gezette momenten.
  • Gebruik de app Peiling in de vergaderchat om een poll te houden voor een korte vraag.
  • Gebruik Microsoft Forms als evaluatie formulier of quiz voor een oefentoets.
  • Gebruik Mentimeter om te stemmen op iets of een vraag te stellen waarop gereageerd kan worden.
  • Speel KahootQuizizzSocrative of Quizlet als quiz om de kennis te testen.
  • Open het formulier of de quiz in een apart browser venster en deel je scherm, zodat studenten mee kunnen kijken.
  • Deel geen persoonsgegevens of persoonlijke resultaten (bijvoorbeeld bij een Forms-quiz).

Opdrachten en feedback geven

  • Geef duidelijke opdrachten met een duidelijke inleverdatum. 
  • Spreid verschillende (aansluitende) opdrachten over langere termijn, niet alles hoeft in één keer.
  • Plaats de opdrachten in Microsoft Teams en laat het daar inleveren. 
  • Laat het werken aan opdrachten zoveel mogelijk gebeuren buiten de online les om. 
  • Laat studenten samenwerken aan opdrachten door groepjes af te spreken.
  • Organiseer eventueel ‘inloop momenten’ online, waarbij studenten een beroep op je kunnen doen als ze bezig zijn met de opdrachten.
  • Groepen kunnen samenwerken in de groepschat of privékanalen.
  • Studenten kunnen elkaar feedback geven door het gemaakte werk tijdens de online les klassikaal te bespreken. 
  • Als docent kun je online feedback geven aan studenten via de opdrachtenfunctie.
  • Geef feedback die studenten verder helpt in hun ontwikkeling.
  • Laat de gemaakte opdrachten terugkomen tijdens de online les, ter bespreking.
  • Laat studenten elkaar feedback geven in Flipgrid.
  • Laat studenten elkaar feedback geven via Planner opmerkingen.
  • Geef feedback over opdrachten met behulp van een rubric in Teams.
  • Geef feedback via de privé chat of groepschat in Teams.
  • Geef feedback via een videogesprek met de student, of het groepje studenten.
  • Geef ook eens een compliment in Teams.

Voordat je de les beëindigt

  • Zorg ervoor dat alle studenten (weer terug) aanwezig zijn in de klassikale les.
  • Klik op het aanwezigheidsrapport downloaden om de presentie te kunnen verwerken.
  • Wees duidelijk in wat je van de studenten verwacht (aangaande opdrachten, afspraken, inleveren, etc.).
  • Check of de doelen voor de online les zijn behaald en of er nog vragen zijn.
  • Wees duidelijk in wanneer je elkaar weer ziet en waar (team, kanaal, chat).
  • Geef aan of je bepaalde studenten nog wilt spreken, die de les dus nog niet mogen verlaten.
  • Als alles klaar is kun je de vergadering beëindigen.
  • Vermeld nog even kort in de chat van het kanaal wat er is afgesproken voor de volgende keer.

Naast het online lesgeven

  • Instructievideo’s kun je heel goed inzetten buiten de online lessen om.
  • Studenten kunnen het gebruiken ter voorbereiding/reflectie op de online les.
  • Studenten kunnen het ook gebruiken om theorie tot zich te nemen (als bron).
  • Maak bijvoorbeeld instructievideo’s met behulp van PowerPoint.
  • Verrijk je instructievideo’s in Stream met vragen vanuit Microsoft Forms.
  • Stel vragen over een bestaande Youtube video via Microsoft Forms.
  • Neem eventueel stukjes uit de online les op, om na de online les beschikbaar te stellen aan studenten.

3 gedachten over “Online lesgeven en didactiek met Microsoft Teams”

  1. Mooie bijdrage. Lekker praktisch. Ik herken veel en kan me in de meeste aanbevelingen prima vinden. Maar ik heb toch een aantal vragen.
    a) Jullie werken bij het Friesland College met een zeer diverse doelgroep. Richten deze adviezen zich op online leren voor alle studenten?
    b) Jullie pleiten voor tien minuten uitleg per ‘blok’. Waar is dat op gebaseerd? Ik kies eerder voor 5-6 minuten uitleg. Zie https://www.te-learning.nl/blog/hoe-lang-mag-een-online-les-duren/
    c) Je verwijst in de voorbeelden naar diverse applicaties. Adviseren jullie docenten ook om gebruik te maken van een beperkt aantal applicaties tijdens een online live sessie?
    d) wat doe je als studenten niet op tijd in de online les terug zijn?

    Veel succes verder. Mijn complimenten voor jullie werk!

    Beantwoorden
    • Dankjewel Wilfred! Goed om te weten dat ik dit niet namens het Friesland College schrijf, maar mijn gedachten wel deel met collega’s binnen (en buiten) het Friesland College. En mijn ervaringen daar ook vandaan komen.

      Wat betreft je vragen:
      a) We merken dat het bij inburgering, laaggeletterden en entree soms lastiger is. Toch moeten we ook daar kijken wat er mogelijk is. Deze adviezen helpen dan in het nadenken hoe we het passend kunnen maken voor die doelgroepen.
      b) Zoals je zelf ook aangeeft in je blog is het lastig om het ideale tijdsblok te bepalen. Video’s lijken altijd ergens tussen de 7 en 12 minuten te zitten als ‘ideale lengte’ en studenten geven bij ons aan na 10 minuten wel ‘genoeg’ te hebben. In de kern gaat het er vooral om dat het kort en krachtig is. Het is en blijft zoeken. Ook per doelgroep trouwens.
      c) Ja, we adviseren om niet alles wat er is te gebruiken, maar een paar dingen – die je goed kent – te gebruiken. Dat geeft rust en vertrouwen. Naast het feit dat we niet zomaar alles willen gebruiken in verband met de AVG.
      d) In Teams kun je ze dan opbellen, zodat ze er weer bij komen. Vaak werkt dat prima.

      Beantwoorden

Laat een reactie achter bij Antoine van Dinter Reactie annuleren

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.