Onderwijs in 2015 is prachtig met ICT

Onderwijs in 2015 is prachtig. Met alle nieuwe kennis, inzichten en middelen die we hebben kunnen we een leerervaring bieden die ongekend is. In het mbo zou praktijk voorop moeten staan als het aan mij ligt. In de praktijk moet je namelijk ‘iets’ kunnen. Iets kunnen is vele malen complexer, spannender en uitdagender dan ‘iets’ doen [Albert van der Meulen, FC X-Stream]. De onderdelen van een digitale camera op een tafel leggen is iets wat iedereen kan DOEN. Echter, die digitale camera dan weer in elkaar zetten, is iets wat niet iedereen KAN. Dat is behoorlijk complex.

Iets kunnen is complexer dan iets doen

Maar je leert er enorm veel van. En iedereen kan het leren. Of beter gezegd, iedereen kan leren. Carol Dweck beschrijft de fixed en growth mindset. Iemand met een fixed mindset beschouwt zichzelf als iemand die een vaststaande intelligentie heeft. Zo iemand vraagt zich af of hij wel slim genoeg is en of hij het gevraagde resultaat behaalt. Iemand met een growth mindset meent dat hij zijn intelligentie kan ontwikkelen en vergroten. Iedere keer dat hij iets nieuws leert, ontstaat er in de hersenen een nieuwe of sterkere verbinding. Met een growth mindset durf je meer en zet je langer door, je bent minder bang om te falen. Het succes dat je behaalt, versterkt je motivatie [met dank aan Jos Nijkrake]. Denk maar eens aan het werken met een nieuwe computer of smartphone. In het begin moet het wennen, is het nieuw, maar na een tijdje weten we (bijna) alle functies blind te vinden. Dat doen we omdat we graag iets willen kunnen.

Intelligentie staat niet vast

Een docent kan daarbij de student helpen door een hoge verwachting uit te spreken naar de student met een duidelijk beoogd resultaat [Jan Deutekom, FC-Sprint²]. Door een hoge verwachting uit te spreken zal het leren net iets buiten de comfortzone plaatsvinden, waardoor nieuwe kennis, vaardigheden en gedragingen nodig zijn om het beoogde resultaat te behalen. Iets doen wat je al kunt is niet leren, dat is toepassen. Pas wanneer je daar iets nieuws voor moet inzetten ga je weer leren.

Hoge verwachtingen

Het duidelijke resultaat geeft de student niet alleen houvast maar ook ruimte, ruimte om zelf te leren. Je kunt het resultaat als een kader zien. Wanneer het kader duidelijk is kan de student optimaal gebruik maken van de ruimte in dat kader om te leren. Albert van der Meulen beschrijft dat ook wel als een schoolplein met en zonder hekwerk eromheen. Daar waar geen hek is zullen de kinderen niet het volledige plein benutten omdat ze zich waarschijnlijk niet veilig voelen aan de rand van het schoolplein. Als er wel een hek is, zullen ze het plein ten volle gebruiken, want het hek geeft veiligheid.

Kader geeft ruimte

Binnen dat kader heeft de student dus de ruimte om te leren. Dat leren zou op verschillende manieren aangeboden moeten worden want volgens Tesia Marshik bestaan leerstijlen niet. Niet zo gek want als de opdracht is dat je alle vogelgeluiden moet herkennen binnen twee uur, dan zul je vooral goed moeten luisteren. Of als je alle kleuren moeten kunnen opnoemen van een bepaalde soort dan moet je vooral goed kijken. Het beoogde resultaat bepaalt dus in grote mate de manier waarop er geleerd gaat/moet worden. Daarnaast is het ook heel afhankelijk van de persoon en de situatie. Een mix van verschillende bronnen zou het mooiste zijn om alle studenten te kunnen bedienen. Dus naast klassikale lessen zijn onder andere filmpjes, boeken, stages, gesprekken, opdrachten en ga zo maar door van harte welkom om het leren te ondersteunen.

Leerstijlen bestaan niet

Al deze bronnen kunnen we door ICT nu ook faciliteren! Daarom is onderwijs anno nu prachtig. We hebben alle mogelijkheden om onze studenten op een fantastische manier te helpen bij het leren. Denk eens aan alle kennis die op Youtube staat of alle kennis die je daar zelf op kunt zetten door je lessen of instructies te filmen met behulp van een screencast of gewoon met je iPad! Of al die teksten en informatie die je online kunt vinden, daar hoef je niks meer voor te doen. Daarnaast hebben we talloze tools (Symbaloo, Start.me, OneDrive, Dropbox, Google Drive, WordPress, Facebook en ga zo maar door) tot onze beschikking om al deze bronnen voor onze studenten gemakkelijk te verzamelen en te delen. Naast het werken met al deze beschikbare bronnen, wat overigens een onderdeel is van de FC-Sprint² didactiek, zijn er ook nog allemaal tools en apps om online leren mogelijk te maken. Van een complete online leeromgeving zoals Edmodo of de taal-app Duolingo of het aanbieden van zelftestjes via Socrative, Kahoot, Testmoz of Google formulieren, er zijn enorm veel mogelijkheden.

De kunst is nu om al deze kennis, inzichten en mogelijkheden te combineren tot een aantrekkelijk en uitdagend onderwijsprogramma. Een onderwijsprogramma waarbij ICT, internet, apps en webtools ondersteunend zijn voor de student en het leren. Voor iedere school zal dit er wellicht anders uitzien, maar laten we vooral de kennis en inzichten met elkaar delen om ervoor te zorgen dat het middelbaar beroepsonderwijs in Nederland helemaal past bij de huidige tijd.

Een reactie plaatsen